تحلیل و پیش‌بینی بازار مقاطع فولادی در زمستان ۱۴۰۵
از پایان شهریور تا ۱۲ آبان ۱۴۰۵، نرخ مرجع قوطی در بازار آهن حدود ۲۹ درصد و میلگرد ۱۴ حدود ۳۱ درصد گران شد؛ در همین بازه دلار بازار آزاد حدود ۱۷ درصد بالا رفت. یعنی فولاد در پاییز نه‌تنها پابه‌پای ارز، بلکه جلوتر از آن حرکت کرد. بازار با همین فاصله وارد زمستانی می‌شود که هر سال دو ویژگی ثابت دارد: تقاضای کندتر ساخت‌وساز و عرضه‌ای که به گاز صنایع گره خورده است. پرسش اصلی این است که زمستان ۱۴۰۵ این فاصله را می‌بندد یا بازتر می‌کند.
پاییز ۱۴۰۵؛ بازار فولاد با چه کارنامه‌ای به زمستان می‌رسد
داده‌های این تحلیل از جدول روزانه قیمت دنیای معدن برای مقاطع فولادی و نرخ پایانی tgju برای دلار گرفته شده و همه درصدها رشد اسمی تومانی است. تصویر پاییز دو مرحله دارد. در مهر، دلار حدود ۱۰ درصد بالا رفت، اما نرخ قوطی تا ۸ مهر تقریباً در سطح پایان شهریور ماند. حرکت اصلی فولاد در آبان رخ داد: فقط از ۲ تا ۱۲ آبان، قوطی مرجع حدود ۱۴٫۵ درصد گران شد، در حالی که دلار در همین روزها تقریباً ثابت ماند. این الگو یادآور واکنش با تأخیر بازار آهن به ارز است، هرچند داده یک فصل برای قطعی کردن چنین رابطه‌ای کافی نیست.
شاخص قیمت قوطی، میلگرد و دلار در پاییز ۱۴۰۵ (۳۱ شهریور = ۱۰۰). منبع: دنیای معدن و tgju
فاصله در بازه بلندتر از این هم بزرگ‌تر است. از روزهای پیش از جنگ (۹ اسفند ۱۴۰۴) تا امروز، قوطی حدود ۱۴۲ درصد و میلگرد حدود ۱۱۸ درصد رشد کرده‌اند، در حالی که رشد دلار حدود ۶۴ درصد بوده است. به همین دلیل برای خریدار، دنبال کردن قیمت پروفیل آهن به‌تنهایی کافی نیست؛ مقایسه آن با نرخ ارز نشان می‌دهد چه بخشی از گرانی از ارز آمده و چه بخشی از هزینه تولید، کمبود عرضه یا انتظارات بازار.
سه متغیری که زمستان را می‌سازند
ارز و فضای سیاسی
ارز همچنان محرک اول بازار فولاد است، چون قیمت پایه شمش و ورق در بورس کالا به نرخ ارز گره خورده است. در سال ۱۴۰۵ بازار ارز بیش از هر عامل دیگری به اخبار مذاکرات و ریسک تنش واکنش نشان داده است. یک خبر سیاسی می‌تواند در چند روز مسیر بازار را عوض کند؛ بنابراین هر برآوردی از زمستان، برآوردی مشروط به همین متغیر است.
گاز صنایع و عرضه فولادسازان
تجربه دو زمستان گذشته روشن است. به گفته یکی از اعضای انجمن صنایع فولاد، محدودیت گاز فولادسازان در سال ۱۴۰۳ از نیمه مهر آغاز شد. در ۱۴۰۴، شرکت ملی گاز در ۲۷ و ۲۸ آبان سقف مصرف کل صنایع فولادی را به ۳۴ میلیون مترمکعب در روز رساند؛ تصمیمی که به محدودیتی حدود ۲۵ درصدی در واحدهای بزرگ انجامید و در آذر برای واحدهای صادرات‌محور لغو شد.
امسال تصویر فعلاً متفاوت است. در شش ماه نخست ۱۴۰۵ محدودیتی برای فولاد اعلام نشد و مدیرعامل شرکت ملی گاز در ۷ آبان گفت هنوز محدودیتی برای صنایع اعمال نشده است. با این حال اوج مصرف خانگی در دی و بهمن است و فولادسازان در این ماه‌ها معمولاً به آهن اسفنجی ذخیره‌شده در ماه‌های گرم تکیه می‌کنند. هر محدودیت تازه، اول در عرضه شمش و ورق دیده می‌شود و از آنجا به نرخ مقاطع می‌رسد.
تقاضای فصلی ساخت‌وساز
در سوی دیگر، سرما سرعت ساخت‌وساز را کم می‌کند و بخشی از پروژه‌ها خرید آهن‌آلات را به بهار موکول می‌کنند. در بازاری که نرخ‌ها در پاییز سریع بالا رفته‌اند، این افت فصلی تقاضا مهم‌ترین نیروی مخالف رشد قیمت است. نتیجه معمول زمستان، بازاری کم‌معامله است که نرخ‌هایش بیشتر از سمت هزینه و انتظار تعیین می‌شود تا از سمت مصرف واقعی.
مقاطع سبک و سنگین در زمستان یک مسیر را نمی‌روند
همه مقاطع فولادی به یک اندازه از زمستان اثر نمی‌گیرند. مقاطع سنگین و ساختمانی، مانند قوطی‌های ضخیم، تیرآهن و میلگرد، به چرخه ساخت‌وساز و ورق سیاه وابسته‌اند و افت فصلی تقاضا را مستقیم حس می‌کنند. مقاطع سبک و کم‌ضخامت از ورق روغنی تولید می‌شوند و مشتری اصلی آن‌ها تولیدکنندگان صنعتی‌اند: مبلمان و صندلی، ملزومات فروشگاهی، دوچرخه و قطعه‌سازی. کارگاه این صنایع در سرما تعطیل نمی‌شود، پس تقاضای مقاطع سبک کمتر از فصل اثر می‌گیرد و بیشتر تابع بازار مصرف نهایی همان صنایع است.
نمونه روشن، سفارش‌های پروفیل رگال است که در ساخت رگال لباس و تجهیز فروشگاه به کار می‌رود و با نزدیک شدن به فصل خرید پایان سال، در برنامه سفارش‌گذاری فروشگاه‌ها جای پررنگ‌تری پیدا می‌کند. برای این گروه از خریداران، ریسک زمستان بیشتر از جنس نرخ ورق روغنی و زمان تحویل است تا رکود ساختمانی.
سه سناریو برای بازار مقاطع فولادی تا پایان اسفند
پیش‌بینی نقطه‌ای قیمت در این بازار بیشتر حدس است تا تحلیل. آنچه می‌توان دقیق‌تر گفت، شرایطی است که هر مسیر را فعال می‌کند. سه سناریوی زیر احتمال‌گذاری نشده‌اند و برای تشخیص هرکدام، نشانگرش مهم‌تر از نامش است.
- سناریوی آرام: ارز در محدوده فعلی بماند و محدودیت گاز گسترده نشود. در این حالت رکود فصلی تقاضا دست بالا را دارد و بازار پس از جهش آبان به ثبات یا اصلاح محدود می‌رسد؛ به‌ویژه در مقاطع ساختمانی که فاصله زیادی با رشد ارز گرفته‌اند. نشانگر: ثبات دلار و بخش‌های بی‌مشتری در عرضه‌های ورق بورس کالا.
- سناریوی پایه: محدودیت گاز در دی و بهمن مانند دو سال گذشته اعمال شود و ارز با شیب ملایم بالا برود. عرضه شمش و ورق کم می‌شود، نرخ‌ها تدریجی بالا می‌روند و اختلاف قیمت میان کارخانه‌ها بیشتر می‌شود. نشانگر: ابلاغیه‌های سقف مصرف گاز و رقابت بالاتر از قیمت پایه در عرضه‌های ورق.
- سناریوی تنش: شوک ارزی یا سیاسی، مشابه آنچه بازار در شهریور و مهر تجربه کرد. جهش قیمت سریع خواهد بود و بازار مقاطع، همان‌طور که در آبان دیده شد، ممکن است با چند هفته تأخیر اما با شدتی بیش از ارز واکنش نشان دهد. نشانگر: جهش دلار در بازار آزاد و فاصله گرفتن نرخ بازار از قیمت پایه بورس.
خریدار صنعتی در زمستان ۱۴۰۵ چه کند
برای خریدار صنعتی، زمستان امسال فصل تصمیم‌های کوچک‌تر و دقیق‌تر است. سه کار ریسک را کم می‌کند. اول، سه نشانگر را هم‌زمان دنبال کنید: دلار بازار آزاد، اطلاعیه‌های گاز صنایع و نتیجه عرضه‌های ورق در بورس کالا. دوم، مبنای قرارداد را روشن بنویسید: کارخانه، ضخامت، وزن واقعی یا تئوری، وضعیت ارزش افزوده و محل تحویل؛ در بازار پرنوسان، ابهام در مبنا گران‌تر از خود نوسان تمام می‌شود. سوم، خرید را به نیاز واقعی خط تولید نزدیک کنید تا سرمایه کمتری در انبار بخوابد.
راه دیگر کوچک کردن انبار، تأمین قطعه برش‌خورده به جای شاخه کامل است. مجموعه‌هایی مانند گروه صنعتی صبا که خطوط برش بندلی NC، کشش سرد و خم‌کاری لوله و پروفیل دارند، بخشی از کار کارگاه مشتری را به زنجیره تأمین منتقل می‌کنند؛ نتیجه، ضایعات کمتر، فضای انبار کوچک‌تر و خریدی متناسب با برنامه تولید است.
زمستان امسال احتمالاً بازاری کم‌معامله اما حساس خواهد بود. فاصله‌ای که فولاد در پاییز از ارز گرفت، اگر تقاضا ضعیف بماند فضای اصلاح می‌سازد و اگر گاز و ارز هم‌زمان فشار بیاورند، به سکوی جهش بعدی تبدیل می‌شود. خریداری که هر دو احتمال را از پیش در برنامه خرید خود دیده باشد، کمتر غافلگیر می‌شود.
